Fouten en contradicties in de Bijbel?

Christenen geloven dat de Bijbel het geïnspireerde Woord van God is. God is feilloos, dus zijn Woord ook. Dit geldt echter alleen voor de oorspronkelijke geschriften. Menselijk kopieerwerk is feilbaar, en dus zijn er kleine kopieerfoutjes ingeslopen.
Dat is in principe niet iets waar we ons zorgen over hoeven te maken. De overgrote meerderheid van die kopieerfouten heeft geen effect op de betekenis. Waar de betekenis wel is aangetast, kunnen we zeer vaak een redelijke inschatting maken van wat de oorspronkelijke lezing was. En daar waar we dat niet kunnen, komt er door die onzekerheid nooit een belangrijk christelijk doctrine op de tocht te staan.

Kopieerfouten kunnen soms ook leiden tot tegenstrijdigheden tussen Bijbelpassages die dezelfde geschiedenis beschrijven. Het is dan ook niet onredelijk om bepaalde contradicties te verklaren als het resultaat van kopieerfouten. Vooral als de contradictie maar één woordje betreft, en al helemaal wanneer het gaat om getallen.

Er zijn Bijbelteksten die lastige vragen opwerpen, bijvoorbeeld omdat ze in strijd lijken te zijn met andere Bijbelteksten. Op het internet circuleren zelfs lijsten met tegenstrijdigheden in de Bijbel.
Toch zijn veruit de meeste van die vermeende ‘contradicties’ niet zo problematisch als ze in eerste instantie lijken. Als je de juiste achtergrondkennis hebt, of wanneer je de teksten in hun context leest, blijkt er in feite helemaal geen sprake te zijn van tegenstrijdige informatie.

Een ooggetuige in een rechtszaak kan bijvoorbeeld getuigen dat hij twee mensen op de plaats van een misdrijf zag, Jan en Stef, terwijl een andere getuige getuigt dat hij daar alleen Stef heeft gezien. Deze verklaringen zijn niet tegenstrijdig. In een rechtbank zouden deze verklaren zelfs als complementair worden beschouwd. Dit is de aard van een groot aantal van de vermeende tegenstrijdigheden die in de Bijbel worden aangetroffen. In het boek Matteüs lezen we bijvoorbeeld dat Jezus twee blinde mannen ontmoette. In Marcus en Lucas lezen we dat Jezus slechts één man ontmoette. In Matteüs en Marcus lezen we dat Jezus drie keer alleen ging bidden in de olijfgaard van Getsemane, terwijl we in Lucas lezen dat Jezus slechts één keer alleen ging bidden. Volgens de standaarden voor bewijsvoering in het strafrecht en de wet van de non-contradictie zijn dit geen tegenstrijdige passages, maar toch komen deze allemaal in de beruchte lijstjes voor.

Sommige tegenstrijdigheden in de Bijbel lijken alleen tegenstrijdig vanwege de complexiteit van de Bijbelvertaling. Een analyse van de oorspronkelijke talen van de Bijbel (Hebreeuws voor het Oude Testament en Grieks voor het Nieuwe Testament) kan een groot aantal van de schijnbare problemen oplossen. Dit is niet anders dan in het geval van andere tekstuele beschouwingen van vertaald materiaal. Het Boek Handelingen bijvoorbeeld bevat twee verslagen over de bekering van Paulus op zijn reis naar Damascus. In Handelingen 9:7: “De mannen die met Saulus meereisden, stonden sprakeloos; ze hoorden de stem wel, maar zagen niemand.” In Handelingen 22:9: “De mensen die bij me waren, zagen wel het licht, maar hoorden niet de stem van hem die tegen me sprak” (NBV). Op het eerste gezicht lijken deze verklaringen tegenstrijdig; de één zegt dat de metgezellen van Paulus een stem hoorden, terwijl de ander zegt dat er geen stem werd gehoord. Maar, de Griekse tekst brengt uitkomst in deze zaak. Het gebruik van het woord “’horen” (“akouo”) is verschillend in de twee verslagen. In Handelingen 9:7 wordt het gebruikt op een genitieve wijze, in Handelingen 22:9 op een accusatieve wijze. De genitieve constructie drukt uit dat er iets gehoord wordt of dat bepaalde geluiden het oor bereiken, maar niets geeft aan of dat ook begrepen wordt. De accusatieve constructie daarentegen beschrijft “horen” op een manier die ook een mentaal begrip bevat van het gesproken bericht. Hieruit wordt duidelijk dat de twee passages elkaar niet tegenspreken. Daarom ontkent Handelingen 22:9 niet dat de metgezellen van Paulus bepaalde geluiden hoorden; er staat slechts dat zij de geluiden die zij hoorden niet begrepen.

Er zijn mensen die Gods Woord afwijzen omdat zij zich concentreren op een kleine lijst met vermeende tegenstrijdigheden in de Bijbel. Tegelijkertijd kijken die mensen de andere kant op wanneer zij worden geconfronteerd met het wonder van de structuur, de samenhang, de integratie, de historische betrouwbaarheid, het archeologische bewijs, de wetenschappelijke inzichten, de bevestiging door seculiere verslagen en de honderden vervulde profetieën van de Bijbel (waar geen enkel ander “heilig boek” zich mee kan meten).

Op onderstaande sites worden zoveel mogelijk van die schijnbare contradicties geanalyseerd en uitgelegd waarom ze toch niet werkelijk met elkaar in strijd zijn. Het is niet in alle gevallen mogelijk om een definitief antwoord te geven, maar er is wel altijd een mogelijke oplossing.

Bronnen en meer informatie

Reacties zijn afgesloten.